Rusya pazarına ihracat yapan firmalar için Chestny ZNAK kapsamında kullanılan karekodlar (DataMatrix/2D kodlar), yalnızca bir etiket değil; ürünün dijital kimliğidir. Bu kodlar sayesinde ürünün üretimden satış noktasına kadar tüm hareketleri izlenir. Ancak bu sistemin sağlıklı çalışabilmesi için karekodların belirli kalite standartlarına uygun şekilde basılması gerekir.

Düşük kaliteli baskılar, okunmayan kodlar, silinen etiketler veya kontrast hataları; ürünlerin sistem tarafından reddedilmesine, sevkiyat gecikmelerine ve maliyet artışına yol açabilir. Bu nedenle karekod baskı kalitesi, yalnızca teknik bir detay değil, doğrudan ticari riski etkileyen kritik bir konudur. Bu içerikte Chestny ZNAK karekod baskısında dikkat edilmesi gereken kalite standartlarını detaylı ve uygulamaya dönük şekilde ele alıyoruz.

Karekod baskı kalitesi neden bu kadar önemlidir?

Chestny ZNAK sisteminde her ürün, benzersiz bir DataMatrix kod ile tanımlanır. Bu kod, üretim hattında, depoda, gümrükte ve perakende satış noktasında taranabilir olmalıdır. Kodun herhangi bir aşamada okunamaması, ürünün sistemde “tanınmayan” hale gelmesine neden olur.

Kaliteli bir baskı sayesinde:

• Tarama hızı artar,
• Sevkiyat süreçleri hızlanır,
• Hatalı ürün oranı azalır,
• Denetimlerde sorun yaşanmaz,
• Marka güvenilirliği korunur.

1) Baskı çözünürlüğü (DPI) standardı

DataMatrix kodların net ve okunabilir olması için yeterli baskı çözünürlüğü gerekir. Endüstriyel uygulamalarda genellikle yüksek çözünürlüklü termal veya inkjet yazıcılar tercih edilir. Yetersiz çözünürlük, modül kenarlarının bulanık çıkmasına ve tarama hatalarına yol açar.

Kalite açısından dikkat edilmesi gerekenler:

• Yüksek DPI destekli yazıcı kullanımı
• Hat hızına uygun baskı performansı
• Düzenli yazıcı kafa temizliği
• Baskı kalibrasyonunun periyodik yapılması

Özellikle yüksek üretim hızlarında çözünürlük kaybı yaşanmaması için doğru ekipman seçimi kritik önem taşır.

2) Kontrast ve renk standardı

Karekodların doğru okunabilmesi için kod ile arka plan arasında yeterli kontrast bulunmalıdır. Genellikle siyah kod – beyaz zemin en güvenli kombinasyondur. Düşük kontrastlı baskılar, okuyucular tarafından algılanamayabilir.

Kontrast açısından dikkat edilmesi gereken noktalar:

• Açık zemin üzerinde koyu kod kullanımı
• Parlak ve yansıtıcı yüzeylerden kaçınma
• Şeffaf ambalajlarda alt zemin kullanımı
• Renkli ambalajlarda kontrast testleri yapılması

Ambalaj tasarımı yapılırken karekod alanı mutlaka sade ve yüksek kontrastlı planlanmalıdır.

3) Modül boyutu ve kod ölçüleri

DataMatrix kodlar küçük kare modüllerden oluşur. Bu modüllerin boyutu, kodun taranabilirliğini doğrudan etkiler. Çok küçük modüller, özellikle hızlı üretim hatlarında net basılamayabilir.

Bu nedenle:

• Minimum modül boyutu korunmalıdır.
• Kod boyutu ürün ambalajına göre optimize edilmelidir.
• Hat hızı ile modül netliği test edilmelidir.
• Mikro ambalajlarda özel baskı ayarları yapılmalıdır.

Ürün boyutu küçüldükçe baskı kalitesine daha fazla dikkat edilmelidir.

4) Baskı dayanıklılığı ve fiziksel direnç

Karekod baskısı yalnızca üretim anında değil, lojistik ve raf süresi boyunca okunabilir kalmalıdır. Nem, sürtünme, sıcaklık ve taşıma koşulları kodun zarar görmesine neden olabilir.

Dayanıklılık için:

• Kaliteli etiket malzemesi seçilmelidir.
• Suya ve neme dayanıklı baskı tercih edilmelidir.
• Donma ve ısı testleri yapılmalıdır.
• Depo koşullarına uygun malzeme kullanılmalıdır.

Özellikle gıda ve kozmetik ürünlerinde ambalaj dayanıklılığı kritik öneme sahiptir.

5) Kod konumlandırma standardı

Karekodun ürün üzerindeki konumu da kalite standardının bir parçasıdır. Yanlış konumlandırılan kodlar, üretim hattında veya satış noktasında zor taranabilir.

Doğru konumlandırma için:

• Kod düz ve sabit bir yüzeye basılmalıdır.
• Kıvrımlı ve katlanan alanlardan kaçınılmalıdır.
• Kod diğer grafik unsurlardan ayrılmalıdır.
• Kodun üzeri kapatılmamalıdır.

Ambalaj tasarım sürecinde kod alanı mutlaka planlanmalıdır.

6) ISO kalite derecelendirme kriterleri

Endüstriyel barkod ve DataMatrix baskılarında ISO kalite derecelendirme sistemi kullanılır. Bu sistem, kod kalitesini A’dan F’ye kadar derecelendirir. Genellikle ticari güvenlik için en az orta seviye kalite hedeflenmelidir.

Değerlendirilen başlıca kriterler:

• Kontrast oranı
• Modül bütünlüğü
• Kod kenar netliği
• Hata düzeltme seviyesi
• Bozulma oranı

Düzenli kalite ölçümü yapılmayan hatlarda, zamanla baskı kalitesi düşebilir.

7) Hat üzeri doğrulama sistemleri

Kalite standartlarının sürdürülebilir olması için üretim hattında doğrulama sistemleri kullanılmalıdır. Bu sistemler, basılan kodu anında kontrol ederek hatalı ürünleri ayırır.

Doğrulama yöntemleri:

• Endüstriyel kamera sistemleri
• Otomatik barkod okuyucular
• Kalite puanlama yazılımları
• Hatalı ürün ayıklama mekanizmaları

Bu sistemler sayesinde hatalı baskılar sevkiyata çıkmadan önce tespit edilir.

8) Test ve pilot üretim uygulamaları

Yeni bir ürün veya ambalaj devreye alındığında mutlaka pilot test yapılmalıdır. Seri üretime geçmeden önce farklı hız ve ortam koşullarında kod testleri uygulanmalıdır.

Test aşamasında kontrol edilmesi gerekenler:

• Okuma hızı
• Depolama sonrası dayanıklılık
• Sürtünme direnci
• Gümrük ve lojistik koşulları
• Farklı okuyucularla uyumluluk

Pilot test yapılmadan seri üretime geçmek risklidir.

Sık karşılaşılan kalite sorunları

Firmaların en çok yaşadığı baskı problemleri genellikle şunlardır:

• Düşük kontrast
• Modül dağılması
• Etiket soyulması
• Yanlış konumlandırma
• Hat hızına bağlı bulanıklık

Bu sorunların büyük bölümü düzenli kalite kontrol ile önlenebilir.

Sürdürülebilir kalite yönetimi oluşturmak

Chestny ZNAK karekod baskısında kalite, tek seferlik bir ayar değil, sürekli izlenmesi gereken bir süreçtir. Üretim hacmi arttıkça kalite kontrol mekanizmalarının da güçlendirilmesi gerekir. Özellikle yüksek hacimli ihracat yapan firmalar için otomatik doğrulama sistemleri büyük avantaj sağlar.

Karekod baskısı, izlenebilirlik zincirinin en görünür halkasıdır. Baskı kalitesi ne kadar yüksek olursa, operasyon o kadar sorunsuz ilerler. İzlenebilirlik ve serileştirme süreçlerini daha kapsamlı incelemek isteyen firmalar için Chestny ZNAK uygulamalarına dair detaylı bilgiler, kalite standartlarını daha sağlam temellere oturtmaya yardımcı olacaktır.